Cartlanna Clibe: leabhair do pháistí

Asterix Gliaire: Léirmheas

wp-1467282446050.jpg

Eachtra eile i ndán do Asterix agus Obelix

Taitníonn an tsraith Asterix go mór linn–grinn, gaiscíocht, agus pictiúir spéisiúla. Na leaganacha Gaeilge atá againn go nuige seo, déarfainn go bhfuil siad fiú níos fearr ná na leaganacha Béarla. Tá an Ghaeilge glan, soléite, agus glic. Ní haon eisceacht é Asterix Gliaire, a cheannaigh muid agus muid i mBéal Feirste mí ó shin.

 

D’éirigh leis an aistritheoir, Antain Mac Lochlainn, an téacs a dhéanamh sárGhaelach. Féach ainm an fhile, Dándírix, a dhéanann tagairt don mheadaracht choitianta SheanGhaeilge, an dán díreach. Tá imeartas breá focal ann freisin, mar shampla, nuair a lorgaíonn captaen loinge “árthach a athrach”. Cuirtear an t-athshuíomh cultúrtha i bhfeidhm sna pictiúir freisin, áit a gcuirtear lirící cáiliúla as amhráin Ghaeilge sheanchaite i mbéal an fhile.

An t-aon locht atá againn ar an leabhar ná an clúdach–clúdach bog láidrithe le scim phlaisteach–tá sé badráilte cheana ag na gasúir. B’fhearr liom go mór clúdach crua a choinneodh an leabhar slán go ceann na mblianta. Leabhar maith mar seo, fulaingeoidh sé neart droch-úsáide  de bharr shíorléamh na ngasúr.

Is fiú machnach a dhéanamh ar theanga an leabhair. Feicim gurb é an leagan Gaeilge amháin a bhain úsáid as an seanfhocal breá gliaire–focal ar ghá dom féin a sheiceáil sa bhfoclóir (cé gur thuig na páistí é gan dua, a bhuíochas leis na pictiúir). I leagan Ghaeilge na hAlban, is é an teideal ná Asterix an Gladaidheatar; sa leagan Breatnaise, Asterix y Gladiator. Seo ceist a chuirim go minic–ar cheart glacadh leis na focail iasachta? Nó an ceart an deis a thapú le síneadh a chur le stór focal an léitheora. Sa gcás seo, a bhfuil brí an fhocail soiléir, tá mé lánsásta le “gliaire”.

Is é DalenÉireann (fochomhlacht de chomhlacht sa mBreatain Bheag, a shílim) a d’fhoilsigh Asterix Gliaire, agus tá mé cinnter gur féidir é a ordú ó na siopaí leabhar ar fad.

wp-1467278951426.jpg

Athshuíomh cultúrtha ceart déanta ar théacs an scéil.

Advertisements

Leabhar Mór na hEalaíne

Cuireadh álainn chuig saibhreas na healaíne; foilsithe ag Futa Fata

Cuireadh álainn chuig saibhreas na healaíne; foilsithe ag Futa Fata

Bhí mé i gCo. Aontroma le gairid ar chúrsaí oibre agus thug mé an chlann liom. Thug muid cuairt sciobtha ar an siopa leabhar sa gCultúrlann i mBéal Feirste le cur lenár stór leabhar Gaeilge féin, agus roghnaíodh Leabhar Mór na hEalaíne mar leabhar do na gasúir ar fad.

Aistriúchán ar leabhar Béarla de chuid Dorling Kindersley é, agus sár-saothar atá ann. Tá an Ghaeilge snoite glan, an clúdach agus na leathanaigh láidir, agus an t-ábhar spéisiúil. Rianaíonn Leabhar Mór na hEalaíne stair na healaíne ó na pictiúir bhalla a rinne ár sinsir go dtí ealaín theibí an lae inniu. D’fhéadfadh ábhar chomh mór leis seo mearbhall a chur ar an údar agus ar an léitheoir ar aon, ach seachnaíonn Leabhar Mór an mearbhall seo trí fo-ábhair a roghnú go cúramach: díríonn gach péire leathanach oscailte ar ealaíontóir ar leith (m.sh. van Eyck, Goya, Warhol), ar stíl ealaíne ar leith (Baróc, Impriseanachas, Nua-Ealín, srl.), ar theicníc ar leith (m.sh. pastail, uiscedhathú), nó téama ealaíonta ar leith (saol na hoibre, nithe neamhbheo, srl.). Dá bharr sin, féadann an leabhar fócas cúng a choinneáil agus réimse leathan ábhair a chlúdach ag an am céanna.

Díríonn gach péire leathanach lán-daite ar ealíontóir nó ar théama ar leith.

Díríonn gach péire leathanach lán-daite ar ealíontóir nó ar théama ar leith.

Is furasta don léitheoir an leabhar a phiocadh aníos agus blaiseadh beag de stair na healaíne a fhoghlaim gan stró i rith chúig nóiméad.Is deacair a rá cén aois a bhfuil an leabhar dírithe air–b’fhéidir na déaga luatha–ach cuirfidh fiú gasúir gan léamh spéis san iliomad pictiúr ildaite, agus taitníonn an leabhar go mór liomsa mar dhuine fásta.

An-obair déanta ag Futa Fata anseo, agus ba mhaith liom a thuilleadh mar é seo a fheiceáil ó na clódóirí ar fad.

 

 

Leabharliosta Dheaide na Nollag

Tá siopadóireacht na Nollag faoi lánseol sa teach seo a’inne. Má tá tú féin ag lorg leabhar do na Gaeilgeoirí óga ar bhur liosta, seo iad na leabhair a thaitnigh go mór le mo theaghlach féin le gairid:

Bratach na gCnámh: Sraith Iontach!

Bratach na gCnámh: Sraith Iontach!

Sraith Bhratach na gCnámh arna fhoilsiú ag Leabhar Breac. Tá sé cinn de leabhair sa tsraith seo go nuige seo. Pléann na leabhair beirt dílleachtaí a théann sa tóir ar a n-athair: foghlaí mara mór-le-rá. Neart fuinnimh agus aicsin, agus aistriúchán den scoth ón bhFraincis—cheapfá gur i nGaeilge bhlasta a scríobhadh na leabhair ar dtús. D’alp na gasúir mhóra (7 & 9 mbliana, cailín agus buachaillí) siar na chéad trí leabhar sa tsraith agus gheobhaidh siad na trí leabhar eile an Nollaig seo. Bheadh na leabhair seo deacair do chumas léitheoireachta Gaeilge mo ghasúr féin (tá a gcumas léite Gaeilge go maith chun deiridh ar a gcumas Béarla), ach feileann na leabhair go hiontach don léamh os ard agus Deaide ansin le focail chrua a mhíniú. Sílim anois gur mó Gaeilge ná Béarla atá ag na páistí ar bhéarlagair na long (scriútaí, frideoirí, crann spreoide, srl.). Ní chuireann an cailín 5 bl. mórán spéis iontu, áfach.

Gealach: Scéal corraitheach.

Gealach: Scéal corraitheach.

Gealach le Seán Mac Mathúna, arna fhoilsiú ag Leabhar Breac. Scéal den scoth faoi bheirt ógánach, cailín agus buachaill, a chaithfeas láir chlúiteach an teaghlaigh a aimsiú (thit sí i bhfarraige de bharr timpiste báid) sula gcaillfidh siad an fheirm. Choinnigh an scéal seo na gasúir mhóra ar bís, agus chuir an cailín óg beagán spéis ann freisin. D’fheilfeadh an leabhar seo don léamh os ard do ghasúir óga (5/6 ar leith), nó mar leabhar le léamh leo féin do ghasúir sna déaga luatha. Bhí an scéal beagáinín leamh, míréadúil in áiteacha don tuisimitheoir, ach níor chuir sin isteach ar shult na ngasúr.

Sraith Seachain! Arna fhoilsiú ag Futa Fata.

Seachain!: Giotaí beaga staire á bhfiosrú go paiteanta

Seachain!: Giotaí beaga staire á bhfiosrú go paiteanta

Fiosraíonn na scéalta seo ócáidí stairiúla ar leith; is féidir seoladh go Meiriceá aimsir an ghorta, páirt a ghlacadh sna comórtaisí Oilimpeacha sa tSeanGhréig, taisteal go dtí an tAntartach in éindí le Shackleton, srl. Taitníonn na leabhair seo go háirithe le mo mhac 9 mbliana, ach sílim go bhfeilfidís do ghasúr ar bith óna 6 ar leith.

B’fhéidir gurb é an leabhar is áille, a d’fheilfeadh do ghasúr ar bith ó thart ar 4 bl. go 10 mbliana (má thaitníonn an ealaíon leo) ná An Gréasaí Bróg agus Na Sióga le Caitríona Hastings agus Andrew Whitson. Níl a suíomh idirlín ag obair faoi láthair agus níl pictiúr den leabhar agam dá bharr.

Tá cúpla sraith a sheachnaím freisin: an tsraith Lúsaí le Máire Ní Ghallchobair (páistí gan ghuaim, daoine fásta gan clue) agus an tsraith foghlaithe mara le Paul Thiès (róbheag, béim aisteach ar chúrsaí grá).

I measc na leabhar ar mhaith liom tuilleadh eolais a fháil ina dtaobh, tá Oíche Chiúin arna fhoilsiú ag Futa Fata. Is deacair domsa leabhair a roghnú agus mé

Oíche Chiúin: an fiú é?

Oíche Chiúin: an fiú é?

in imigéin.

Aon leabhair le moladh ag léitheoirí?

Gealach le Mac Mathúna á léamh

An t-úrscéal nua le Seán Mac Mathúna.

An t-úrscéal nua le Seán Mac Mathúna.

Bím ag síor-lorg leabhair mhaithe le léamh do na gasúir–léann siad slám mór leabhar Béarla, agus léitear leabhair eile Béarla dóibh, ach ba mhaith liom beagán Gaeilge a chur isteach sa gcarn leabhar sin.

Mar is eol do chách, tá ganntanas leabhar mealltach comhaimseartha Gaeilge ann, i gcomparáid le saol litríocht an Bhéarla, toisc daonra na Gaeilge a bheith níos lú agus margadh na leabhar sin níos lú dá bharr.

Bhuel, chonaic mé gur scríobh Mac Mathúna úrscéal nua le deireannas, Gealach, foilsithe ag Leabhar Breac.  Thaitnigh a chnuasach gearrscéalta, Banana, go mór liom, cé nach mbeadh an t-ábhar feiliúnach don léitheoir óg.

Léigh mé in áit eicínt, nach bhfuil mé in ann teacht air anois, áfach, gur bhuail Gealach duais oireachtais do litríocht do dhéagóiri, cé nach luann na foilsitheoirí é sin. Bhreathnaíos thríd an leabhar agus ní fhaca mé rud ar bith a chuirfeadh bac ar léitheoir ó 5 bhliana d’aois ar aghaidh (ach an tuismitheoir an leabhar a léamh os ard do na daoine is lú).

Caithfidh mé a rá nár chruthaigh an leabhar mórán teannas ionam féin, ach b’fhéidir go meallfaidh sé léitheoirí óga níos mó ná seanduine caite mar mé féin! Foilseoidh m tuairim na ngasúr féin th’éis tamaill.

Cuireann Seán Mc Mathúna síos go fileata ar ghiniúint an scéil anseo.

Léirmheas eile anseo.

An Cúigear Costasach

saoirenasamhna jpegBhí gliondar orm a chloisteáil go mbeidh Cló Iar-Chonnacht (CIC) ag foilsiú gearrscéalta “The Famous Five” de chuid Enid Blyton, atá ar na húdair chlasaiceacha i réimse na litríochta luath-aoise. Féach anseo le haghaidh sámpla de na haistriúcháin. Ach tháinig rud beag díomá orm nuair a d’fhiosraigh mé an scéal a thuilleadh.

Beidh CIC ag foilsiú gach gearrscéal mar leabhar ar leith–idir a shain-chlúdaigh féin. Is gearrscéalta iad seo a foilsíodh den chéad uair in irisleabhair–níl siad ró-fhada. Nuair a foilsíodh mar leabhar den chéad uair iad, bailíodh na gearrscéalta ar fad (sílim) den Famous Five le chéile agus eisíodh iad mar imleabhar amháin: The Famous Five Short Story Collection. Tá an clúdach bog ar díol ar 4.79 punt Sasanach ar amazon.co.uk, cé go bhfuil cóipeanna ath-láimhe le fáil ar .01 + postas.

I gcodarsnacht leis sin, tá gach gearrscéal ar leith le fáil ar 7 euro ó CIC –sin 56 euro dá gceannófaí na hocht ngearrscéal [cé nach bhfuil ach 4 ghearrscéal le fáil faoi láthair]. Tá an bailiúchán Béarla 50 euro níos saoire ná an t-iomlán i nGaeilge. Níl mé cinnte go bhfuil mé sách saibhir le bheith i mo thuismitheoir Gaelach.

Go deimhin, níl CIC ach ag leanúint na straitéise a chuir an príomhfhoilsitheoir, Hodder Children’s Books, rompu. Tá cóipeanna costasacha Béarla de na gearrscéalta, eisithe mar leabhair ar leith, le ceannach ar amazon.co.uk anseo.

Cén chaoi le leabhar iomlán a dhéanamh de ghearrscéal? Líontar na leathanaigh le pictiúir ríomh-deartha, ar nós an tsámpla thuas, ag barr an ailt seo. Tá mé cinnte go bhfuiltear ann a mhaíonns gurb é seo an cineál ealaíne agus leagan amach a mheallanns na daoine óga, ach caithfidh mise a rá nach meallann sí mé féin ar aon chaoi, agus sílim go mbaineann an cartúnachas de spéis na ndaoine óga i ndáiríre.

Cuir lena hais na seanphictiúir a chruthaigh Eileen Soper do na  húrscéalta, mar seo:

Bileog cheangail, _Five on a Treasure Island_, 1969,  source:  http://kuberblog.blogspot.com/2012/05/on-thing-3-famous-five.html

Bileog cheangail chúil, _Five on a Treasure Island_, source: http://kuberblog.blogspot.com/2012/05/on-thing-3-famous-five.html

Sílim go bhfuil mé ag tabhairt chothrom na Féinne do ealaíontóir na n-eagrán nua, Jamie Littler, nuair a deirim nach gcruthaíonn pictiúir na nua-eagrán brí chéanna na heachtraíochta a bhain leis an sean-stíl ealaíne.

Sraith nua An Cúigear Cróga: b’fhéidir go gceannóin gearrscéal amháin, ach b’fhearr liom na seanchóipeanna Béarla. Tá na céad-eagráin fós ar fáil ar chostais réasúnta.

Leabhar Mór an Eolais: Léirmheas

Leabhar gleoite ildaite lán eolais

Leabhar gleoite ildaite lán eolais

Leabhar den scoth is ea é Leabhar Mór an Eolais, a d’fhoilsigh An Gúm. Chuile sheans go bhfuil teacht ag do ghasúr ar an leabhar seo má tá sé nó sí ag freastal ar Ghaelscoil mar feicim go bhfuil an leabhar mar chuid den churaclam Gaeilge Séideán Sí do Rang a Trí, ach is fiú an leabhar a cheannach don bhaile freisin le go mbeidh an gasúr in ann breathnú thríd ar a sháimhín só.

Leabhar gleoite ildaite atá ann agus tá neart eolais istigh ann, a chlúdaíonn ilchineál ábhair, .i. an cholainn, ainmhithe agus plandaí, an domhan, pláinéid agus réaltaí, an teicneolaíocht, na healaíona, an stair, agus tíortha an domhain.

Aistriúchán ar The Ultimate Book of Knowledge (Oxford University Press) atá ann, ach níl claonadh mór sa leabhar i dtreo stair Shasana. Go deimhin, tugtar leathanach iomlán don Bhreatain i rannóg thíortha an domhain (rud nach dtugtar don Éirinn), ach níl an claonadh seo le sonrú sna rannóga eile. Luaitear fiú an iomáint i gcur síos ar spóirt an domhain.

Tá Gaeilge ghlan shoiléir ar fud an leabhair, murab ionann is aistriúcháin eile a bhaineanns leis an eolaíocht nó le sainábhair eile. Ba mhaith an rud é mar sin féin dá mbeadh gluais leis an leabhar mar tá cúpla saintéarma nach bhfuil le fáil in FGB. Aon fhocal nach bhfuil in FGB, ba cheart a mhíniú a thabhairt i mo thuairimse.

Tá an leabhar ar fáil anseo faoi láthair ar 16.50 euro ó shiopa Oideas Gael agus ó shiopaí eile, go deimhin.

Siopadóireacht na Nollag

Tá mé ar thob ordú na Nollag a chur chuig an siopa leabhar. Is éard a bheas muid a cheannach ná an chuid eile den sár-sraith Bratach na gCnámh (a bhfuil an chéad leabhar Éalú as Páras againn; Leabhar Breac an foilsitheoir), agus an chuid eile den tsraith iontach Seachain ( a bhfuil an leabhar Ná Glac Páirt sna Cluichí Oilimpeacha againn; Futa Fata an foilsitheoir). Mholfainn an dá shraith do ghasúir idir a 5 agus b’fhéidr a 9.

Do ghasúir níos óige, mholfainn an tsraith faoi Cití Cailleach–bhain ár gclann sásamh mór astu ar fad.

Bainigí sult as an ullmhúchán don fhéile!