Cartlanna Clibe: Futa Fata

Leabhar Mór na hEalaíne

Cuireadh álainn chuig saibhreas na healaíne; foilsithe ag Futa Fata

Cuireadh álainn chuig saibhreas na healaíne; foilsithe ag Futa Fata

Bhí mé i gCo. Aontroma le gairid ar chúrsaí oibre agus thug mé an chlann liom. Thug muid cuairt sciobtha ar an siopa leabhar sa gCultúrlann i mBéal Feirste le cur lenár stór leabhar Gaeilge féin, agus roghnaíodh Leabhar Mór na hEalaíne mar leabhar do na gasúir ar fad.

Aistriúchán ar leabhar Béarla de chuid Dorling Kindersley é, agus sár-saothar atá ann. Tá an Ghaeilge snoite glan, an clúdach agus na leathanaigh láidir, agus an t-ábhar spéisiúil. Rianaíonn Leabhar Mór na hEalaíne stair na healaíne ó na pictiúir bhalla a rinne ár sinsir go dtí ealaín theibí an lae inniu. D’fhéadfadh ábhar chomh mór leis seo mearbhall a chur ar an údar agus ar an léitheoir ar aon, ach seachnaíonn Leabhar Mór an mearbhall seo trí fo-ábhair a roghnú go cúramach: díríonn gach péire leathanach oscailte ar ealaíontóir ar leith (m.sh. van Eyck, Goya, Warhol), ar stíl ealaíne ar leith (Baróc, Impriseanachas, Nua-Ealín, srl.), ar theicníc ar leith (m.sh. pastail, uiscedhathú), nó téama ealaíonta ar leith (saol na hoibre, nithe neamhbheo, srl.). Dá bharr sin, féadann an leabhar fócas cúng a choinneáil agus réimse leathan ábhair a chlúdach ag an am céanna.

Díríonn gach péire leathanach lán-daite ar ealíontóir nó ar théama ar leith.

Díríonn gach péire leathanach lán-daite ar ealíontóir nó ar théama ar leith.

Is furasta don léitheoir an leabhar a phiocadh aníos agus blaiseadh beag de stair na healaíne a fhoghlaim gan stró i rith chúig nóiméad.Is deacair a rá cén aois a bhfuil an leabhar dírithe air–b’fhéidir na déaga luatha–ach cuirfidh fiú gasúir gan léamh spéis san iliomad pictiúr ildaite, agus taitníonn an leabhar go mór liomsa mar dhuine fásta.

An-obair déanta ag Futa Fata anseo, agus ba mhaith liom a thuilleadh mar é seo a fheiceáil ó na clódóirí ar fad.

 

 

Cogadh agus Codarsnacht: Oíche Chiúin

In alt na seachtaine seo caite, chuir mé ceist i dtaobh Oíche Chiúin arna fhoilsiú ag Futa Fata. Bhuel, a bhuíochas leis an bhfear ildánach a ritheanns Futa Fata, Tadhg Mac Dhonnagáin, fuaireas PDF den leabhar.

Ealaín mhealltach ó pheann Robert Ingpen

Ealaín mhealltach ó pheann Robert Ingpen

Leabhar álainn atá ann. Stíl ornáideach réadúil shaibhir a chleachtann an tAstrálach Robert Ingpen, ealaíontóir an leabhair. Bhain mé lán mo shúl as na radharcanna áille ar an scáileán—sílim go meallfadh na pictiúir seo léitheoir ar bith, gasúir bheaga, mhóra, agus seanaosta! Níl a chuid ealaíne feicthe agam cheana, go bhfios dom, ach tá neart duaiseanna bainte aige, duais Hans Christian Andersen ina measc (mar scéalaí?).

Insíonn an leabhar stair an amhráin cháiliúla Oíche Chiúin (Stille Nacht) ón gcéaduair a cumadh an t-amhrán san Ostair, a bhí creachta ag an gcogaíocht ag an am. Breathnaíonn an leabhar go sciobtha freisin ar an sos cogaidh clúiteach lá Nollag 1914, nuair a stopadh den troid ar feadh lá amháin le ceiliúradh a dhéanamh ar an Nollaig leis an tsíocháin ar dhual di. Maíonn an leabhar gur féidir leis an amhrán fós muid a chur ag cuimhneamh ar bheannachtaí na chéad Nollag.

Oíche chiúin sna trinsí, 1914.

Oíche chiúin sna trinsí, 1914.

Is breá liom an chodarsnacht seo—ciúnas augs cogadh—a thaispeánann gur féidir leis an ealaín, leis an gceol, spiorad síochánta Dé a mhúscailt sa gcine daonna in ainneoin dhuairceas na tragóide.

Cé gur mheall an plota mé, ní rabhas róthógtha leis an bprós féin. Ní dóigh liom gur ar an aistritheoir, Andreas Vogel, an locht seo—file cruthanta a bhfuil cónaí air i gConamara agus a oibríonn le Muintearas. Tá teist ar Werner Thuswaldner, údar an leabhair, sa litríocht Ghearmánach freisin. Mar sin féin, cé gur scéal corraitheach í stair an amhráin, ní éiríonn leis an bprós cur leis an teannas. Braitheann an scéal an iomarca ar fhocail leamha gan spéis. Féach chéad abairt an scéil:

Oíche chiúin, oíche mhic Dé . . .  Is beag duine againn nach bhfuil eolas againn ar an amhrán álainn Nollag sin.”

Tá an dá againn sách amscaí agus tá easpa brí sna gnáthfhocail  “duine” agus “álainn.”  Tá an leabhar lán lena leithéid. Bíonn an prós ag síor-mhaíomh fhiúntas an amhráin seachas á thaispeáint.

Ní dóigh liom go gcuirfidh an prós isteach go mór ar shult gasúr ar bith a léanns an leabhar–tá téama an leabhair suimiúil agus tá an ealaín go hálainn.

Tá dlúthdhiosca mar chuid de phacáiste an leabhair–níl sé cloiste agam ach ní duine mé a bhaineanns neart feidhm as dlúthdhioscaí le leabhair mar seo. Is fearr liom suí síos leis na patacháin timpeall orm agus beocht a thabhairt do na pictiúir le mo ghuth féin.

Is deas an bronntanas é Oíche Chiúin do ghasúir ó 3 bliana (in ann scéalta beaga a leanúint) go 12 bhl. d’aois (mara bhfuil galar an déagórachais orthu cheana). B’fhéidir 5, 6, 7, 8  na haoiseanna is fearr? Thairis sin, taitneoidh an leabhar le duine ar bith, óg nó aosta, a chuireanns spéis sa gcineál seo ealaíne réadúla.

Leabharliosta Dheaide na Nollag

Tá siopadóireacht na Nollag faoi lánseol sa teach seo a’inne. Má tá tú féin ag lorg leabhar do na Gaeilgeoirí óga ar bhur liosta, seo iad na leabhair a thaitnigh go mór le mo theaghlach féin le gairid:

Bratach na gCnámh: Sraith Iontach!

Bratach na gCnámh: Sraith Iontach!

Sraith Bhratach na gCnámh arna fhoilsiú ag Leabhar Breac. Tá sé cinn de leabhair sa tsraith seo go nuige seo. Pléann na leabhair beirt dílleachtaí a théann sa tóir ar a n-athair: foghlaí mara mór-le-rá. Neart fuinnimh agus aicsin, agus aistriúchán den scoth ón bhFraincis—cheapfá gur i nGaeilge bhlasta a scríobhadh na leabhair ar dtús. D’alp na gasúir mhóra (7 & 9 mbliana, cailín agus buachaillí) siar na chéad trí leabhar sa tsraith agus gheobhaidh siad na trí leabhar eile an Nollaig seo. Bheadh na leabhair seo deacair do chumas léitheoireachta Gaeilge mo ghasúr féin (tá a gcumas léite Gaeilge go maith chun deiridh ar a gcumas Béarla), ach feileann na leabhair go hiontach don léamh os ard agus Deaide ansin le focail chrua a mhíniú. Sílim anois gur mó Gaeilge ná Béarla atá ag na páistí ar bhéarlagair na long (scriútaí, frideoirí, crann spreoide, srl.). Ní chuireann an cailín 5 bl. mórán spéis iontu, áfach.

Gealach: Scéal corraitheach.

Gealach: Scéal corraitheach.

Gealach le Seán Mac Mathúna, arna fhoilsiú ag Leabhar Breac. Scéal den scoth faoi bheirt ógánach, cailín agus buachaill, a chaithfeas láir chlúiteach an teaghlaigh a aimsiú (thit sí i bhfarraige de bharr timpiste báid) sula gcaillfidh siad an fheirm. Choinnigh an scéal seo na gasúir mhóra ar bís, agus chuir an cailín óg beagán spéis ann freisin. D’fheilfeadh an leabhar seo don léamh os ard do ghasúir óga (5/6 ar leith), nó mar leabhar le léamh leo féin do ghasúir sna déaga luatha. Bhí an scéal beagáinín leamh, míréadúil in áiteacha don tuisimitheoir, ach níor chuir sin isteach ar shult na ngasúr.

Sraith Seachain! Arna fhoilsiú ag Futa Fata.

Seachain!: Giotaí beaga staire á bhfiosrú go paiteanta

Seachain!: Giotaí beaga staire á bhfiosrú go paiteanta

Fiosraíonn na scéalta seo ócáidí stairiúla ar leith; is féidir seoladh go Meiriceá aimsir an ghorta, páirt a ghlacadh sna comórtaisí Oilimpeacha sa tSeanGhréig, taisteal go dtí an tAntartach in éindí le Shackleton, srl. Taitníonn na leabhair seo go háirithe le mo mhac 9 mbliana, ach sílim go bhfeilfidís do ghasúr ar bith óna 6 ar leith.

B’fhéidir gurb é an leabhar is áille, a d’fheilfeadh do ghasúr ar bith ó thart ar 4 bl. go 10 mbliana (má thaitníonn an ealaíon leo) ná An Gréasaí Bróg agus Na Sióga le Caitríona Hastings agus Andrew Whitson. Níl a suíomh idirlín ag obair faoi láthair agus níl pictiúr den leabhar agam dá bharr.

Tá cúpla sraith a sheachnaím freisin: an tsraith Lúsaí le Máire Ní Ghallchobair (páistí gan ghuaim, daoine fásta gan clue) agus an tsraith foghlaithe mara le Paul Thiès (róbheag, béim aisteach ar chúrsaí grá).

I measc na leabhar ar mhaith liom tuilleadh eolais a fháil ina dtaobh, tá Oíche Chiúin arna fhoilsiú ag Futa Fata. Is deacair domsa leabhair a roghnú agus mé

Oíche Chiúin: an fiú é?

Oíche Chiúin: an fiú é?

in imigéin.

Aon leabhair le moladh ag léitheoirí?