Saibhreas teangan an Mhaoileonaigh

Na hAird Ó Thuaidh le Pádraig Ua Maoileoin (Sáirséal agus Dill, 1960) á léamh agam faoi láthair (an leabhar do Mhí Aibreáin) agus tá mé faoi dhraíocht ag saibhreas na teangan atá ris sa leabhar. Tuigim gur sean-chaite an mhaise dom é saibhreas litríocht na Gaeltachta  a mholadh, ach amannta cuirtear ar na súile dom chomh soiléir sin an difear mór idir mo chumas tearc cainte féin agus cumas na scéalaithe fadó go bhfágtar mé i mo staicín le hiontas.

B’fhéidir gurb é an rud is suntasaí ná fairsingeacht stór focal an údair. Níl alt sa leabhar, beagnach, nach mbaintear leas as focal nach raibh agam roimhe seo. Mar shampla, ní raibh an focal canúnach atha = (aife) agam (cé gurbh féidir a bhrí a thuiscint gan stró) sa gcur síos fileata seo ar chaillteanas na Gaeilge sa mbreac-Ghaeltacht thart ar Dhaingean Uí Chúise:

Ní hamhlaidh a chaitheadar uathu d’aonghnó ghlan é. Is amhlaidh a shleamhnaigh sé uathu de réir a chéile, díreach mar a thránn an taoide den mbáirneach agus den miongán leis an dtaoide atha. Do thráigh taoide atha na Gaeilge orthu so ar an gcuma chéanna, agus do fágadh ina ndíthreabhaigh idir dhá thráigh iad, teanntaithe idir dhá thaoide. (21)

Ní raibh agam roimhe seo ach taoide trá.

Go deimhin, nuair a bhíonns tú ag léamh na sean-leabhar, is deacair a rá cé mhéad den saibhreas teangan seo atá fágtha i gcaint laethúil na ndaoine, agus caoga bliain tar éis imeacht tharainn. Ní dóigh liom gur chualas an focal atha riamh ar an raidió cé nach gnách liom éisteacht le cláracha an deiscirt.

Is cuntas é Na hAird Ó Thuaidh ar dhaoine agus ar nósanna Chom Dhíneoil (díreach ó dheas ó Dhún Chaoin i gCiarraí) i dtosach an fichiú haois. Má tá spéis agat sa seansaol nó i nGaeilge chanúnach an deiscirt, taitneoidh an leabhar go mór leat.

Advertisements

1 fhreagra amháin ar “Saibhreas teangan an Mhaoileonaigh

  1. Athbhlagáladh an mhír seo ar An Tuairisceoir.

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s