Cogadh agus Codarsnacht: Oíche Chiúin

In alt na seachtaine seo caite, chuir mé ceist i dtaobh Oíche Chiúin arna fhoilsiú ag Futa Fata. Bhuel, a bhuíochas leis an bhfear ildánach a ritheanns Futa Fata, Tadhg Mac Dhonnagáin, fuaireas PDF den leabhar.

Ealaín mhealltach ó pheann Robert Ingpen

Ealaín mhealltach ó pheann Robert Ingpen

Leabhar álainn atá ann. Stíl ornáideach réadúil shaibhir a chleachtann an tAstrálach Robert Ingpen, ealaíontóir an leabhair. Bhain mé lán mo shúl as na radharcanna áille ar an scáileán—sílim go meallfadh na pictiúir seo léitheoir ar bith, gasúir bheaga, mhóra, agus seanaosta! Níl a chuid ealaíne feicthe agam cheana, go bhfios dom, ach tá neart duaiseanna bainte aige, duais Hans Christian Andersen ina measc (mar scéalaí?).

Insíonn an leabhar stair an amhráin cháiliúla Oíche Chiúin (Stille Nacht) ón gcéaduair a cumadh an t-amhrán san Ostair, a bhí creachta ag an gcogaíocht ag an am. Breathnaíonn an leabhar go sciobtha freisin ar an sos cogaidh clúiteach lá Nollag 1914, nuair a stopadh den troid ar feadh lá amháin le ceiliúradh a dhéanamh ar an Nollaig leis an tsíocháin ar dhual di. Maíonn an leabhar gur féidir leis an amhrán fós muid a chur ag cuimhneamh ar bheannachtaí na chéad Nollag.

Oíche chiúin sna trinsí, 1914.

Oíche chiúin sna trinsí, 1914.

Is breá liom an chodarsnacht seo—ciúnas augs cogadh—a thaispeánann gur féidir leis an ealaín, leis an gceol, spiorad síochánta Dé a mhúscailt sa gcine daonna in ainneoin dhuairceas na tragóide.

Cé gur mheall an plota mé, ní rabhas róthógtha leis an bprós féin. Ní dóigh liom gur ar an aistritheoir, Andreas Vogel, an locht seo—file cruthanta a bhfuil cónaí air i gConamara agus a oibríonn le Muintearas. Tá teist ar Werner Thuswaldner, údar an leabhair, sa litríocht Ghearmánach freisin. Mar sin féin, cé gur scéal corraitheach í stair an amhráin, ní éiríonn leis an bprós cur leis an teannas. Braitheann an scéal an iomarca ar fhocail leamha gan spéis. Féach chéad abairt an scéil:

Oíche chiúin, oíche mhic Dé . . .  Is beag duine againn nach bhfuil eolas againn ar an amhrán álainn Nollag sin.”

Tá an dá againn sách amscaí agus tá easpa brí sna gnáthfhocail  “duine” agus “álainn.”  Tá an leabhar lán lena leithéid. Bíonn an prós ag síor-mhaíomh fhiúntas an amhráin seachas á thaispeáint.

Ní dóigh liom go gcuirfidh an prós isteach go mór ar shult gasúr ar bith a léanns an leabhar–tá téama an leabhair suimiúil agus tá an ealaín go hálainn.

Tá dlúthdhiosca mar chuid de phacáiste an leabhair–níl sé cloiste agam ach ní duine mé a bhaineanns neart feidhm as dlúthdhioscaí le leabhair mar seo. Is fearr liom suí síos leis na patacháin timpeall orm agus beocht a thabhairt do na pictiúir le mo ghuth féin.

Is deas an bronntanas é Oíche Chiúin do ghasúir ó 3 bliana (in ann scéalta beaga a leanúint) go 12 bhl. d’aois (mara bhfuil galar an déagórachais orthu cheana). B’fhéidir 5, 6, 7, 8  na haoiseanna is fearr? Thairis sin, taitneoidh an leabhar le duine ar bith, óg nó aosta, a chuireanns spéis sa gcineál seo ealaíne réadúla.

Advertisements

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s