An Slabhra Briste sa gCóras Oideachais

Ag tús ré na hathbheochana, bhí tuairim fhorleathan ann go bhféadfadh na scoileanna uathu féin an Ghaeilge a chur á labhairt i mbéal an phobail. Ní tuairim gan teist ab ea í seo; bhí sí bunaithe ar stair na teangan féin in Éirinn. De réir staraithe an tSaorstáit óig, ba iad na scoileanna Gallda a thug buille báis don Ghaeilge sa gcéad dul síos, agus d’fhéadfadh an córas ceart scolaíochta an Ghaeilge a thabhairt ar ais, ach an próiseas sealbhaithe a chasadh droim ar ais.

Seo mar a labhair an tOllamh T.S. Corcoran as UCD:

“Can the language thus be given in and through the school as the real vernacular? There is an abundance of historical evidence for an affirmative answer. It was in this way entirely that an English vernacular was enabled to replace the Irish tongue in Irish-speaking Ireland. Over large portions of the country, this process of displacement developed from 1700 onwards acting through local schools. It was effective above all from 1830-1850 and these were the years that really counted. The reversal of the process is equally feasible, and that without any draft on the vernacular practice of the home. . . The popular schools can give and can restore our native language. They can do it without positive aid from the home.” (ó Mhuiris Ó Laoire, “Foghlaim na Gaeilge mar dhara theanga” in Thógamar le Gaeilge iad, eag. Brian Ó Broin (2012))

Is léir anois nár éirigh leis an scéim sin. Caithfear an Ghaeilge a chur chun cinn ar iliomad bealaí; ní leor na scoileanna. Sin ráite, níor thriail muid na scoileanna féin ariamh. Cuid mhaith de lucht freastail na bunscoileanna Gaeilge, níl teacht acu ar mheánscoil Ghaeilge. Na daltaí a fhaigheann an meánoideachas tríd an nGaeilge, ní minic a bhíonn siad in ann í a úsáid san ollscoil (mura roghnaíonn siad an Ghaeilge mar ábhar staidéir).

D’fhéadfaí an córas amscaí seo a chur i gcomparáid le tonnadóir:

Cailltear scileanna teangan ag gach leibhéal sa gcóras seo.

Cailltear scileanna teangan ag gach leibhéal sa gcóras seo.

 

Cailltear na scileanna teangan a cruthaíodh agus a cothaíodh ag gach leibhéal den chóras oideachais—cuirtear acmhainní na teangan , an stáit, an chórais oideachais, agus an pháiste amú.

Bhreathnódh córas ceart Gaeloideachas níos cosúla le canna stáin:

Córas ceart le forás a chur ar phobal teangan

Córas ceart le forás a chur ar phobal teangan

Tógtar an chéad chéim eile ar bhunchloch na céime faoina bun; déantar caomhnú, forbairt agus forleathnú ar na scileanna cumarsáide ag gach leibhéal.

Feictear domsa gurb é an nasc is laige sa slabhra oideachais seo ná an ollscolaíocht. Tá neart learónna dóchais ann, áfach; Fiontar DCU, mar shampla, agus na cúrsaí a ritheann Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge de chuid NUIG. Bheadh ollscoil bheag ar a champas féin a múinfí réimse leathan ábhar ann trí mheán na Gaeilge (dlí, litríocht, gnó, innealltóireacht, srl.) ina buntáiste mhór don Ghaeilge.

Advertisements

1 fhreagra amháin ar “An Slabhra Briste sa gCóras Oideachais

  1. Athbhlagáladh an mhír seo ar An Tuairisceoir.

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s