Fuaimeanna agus Focail: Léirmheas

_Fuaimeanna agus Focail_: ar cheart do 'leigheas' a bheith in aon ghrúpa le 'cleite'?

_Fuaimeanna agus Focail_: ar cheart do ‘leigheas’ a bheith in aon ghrúpa le ‘cleite’?

Leis na gasúir a spreagadh chun níos mó Gaeilge a labhairt, tá mé á gcur ag obair ar leabhar litriú na Gaeilge. Cé gur leabhar litrithe é, sílim go spreagann a bhfuil istigh ann caint–sin é an plean ar aon chaoi. Más in Éirinn atá tú i do  chónaí, beidh do chlann ag obair air seo sa scoil; ach ní mar sin a bhíonns sé thar lear, go deimhin.

Is é an leabhar a roghnaigh mé ná Focail agus Fuaimeanna, arna fhoilsiú ag Folens. Níl Béarla le feiceáil sa leabhar agus déarfainn go bhfuil siad ag lorg mhargadh na nGaelscoileanna dá bharr–maith iad!

Díríonn an leabhar ar fhoghraíocht na Gaeilge agus cnuasaítear na focail le litriú

Leathanach samplach: tóirfhocal agus ceisteanna taitneamhacha

Leathanach samplach: tóirfhocal agus ceisteanna taitneamhacha

ina ngrúpaí gaolmhara. Tá ‘halla’ agus ‘mata’ in aon ghrúpa le chéile mar sin. Tá thart ar 9 bhfocal i ngach aonad. Tá gach aonad le críochnú i rith seachtaine. Baintear leas as neart cluichí chun an gasúr a chur ag scríobh arís agus arís, agus tá na ceachtanna taitneamhach, dea-chumtha.

 

Tá an ealaín pas beag páistiúil don mhac 8 mbliana d’aois, a dúirt: ‘This looks too childish’ (i mBéarla!), ach níor luaigh an cailín 7 mbliana d’aois tada. Tá sise bródúil go bhfuil sí ag foghlaim litriú na Gaeilge.

Is í an príomhlaige sa tsraith a fheicim faoi láthair ná nach gcuirtear na canúintí san áireamh ó thaobh na foghraíochta de. Ní dhéarfainn gurb ionann an fhuaim a dhéananns an chéad a sna focail ‘mata’ agus ‘crann’, taobh amuigh de Chúige Uladh, ach cuirtear in aon ghrúpa le chéile iad. Caithfear a mhíniú mar sin, ‘Is féidir le ha an fhuaim seo a dhéanamh, agus an fhuaim seo a dhéanamh freisin’. Go deimhin, tá taithí ag na gasúir air seo ón léamh, ach sílim go scriostar bunaidhm na ngrúpaí mara bhfuil an fhuaim chéanna i gceist i ngach grúpa i ndáiríre. An sampla is measa dá bhfuil feicthe agam go nuige seo ná leigheas in aon ghrúpla le focail ar nós cleite. Ní hionann fuaim an ei anseo ar chor ar bit. Nach mbeadh sé níos ciallmhaire grúpa ar leith a dhéanamh de –eighe-, -agha-, agus -adha-?

Ina ainneoin sin, is maith liom na leabhair agus tá na gasúir ag baint tairbhe astu. Sílim go bhfuil siad ag foghlaim litriú na Gaeilge agus sílim go bhuil na leabhair ag spreagadh níos mó comhrá as Gaeilge.

 

Advertisements

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s