Tuigeann siad, ach ní labhraíonn siad—cuid a dó

Mar a dúradh an tseachtain seo caite, ba cheart duit a bheith bródúil go bhfuil na gasúir in ann an Ghaeilge a thuiscint. Is gaisce é sin ar cheart a bheith bródúil as!

 Is leid é an patrún teanga seo, áfach, nach bhfuil iachall ar na gasúir an dara teanga a labhairt.

 Má tá tú ag iarraidh go labhródh na leanaí an teanga, is minic a bhíonns ort iachall a chur ar na gasúir an teanga a labhairt.

 B’fhéidir nach é “iachall” an focal is fearr, ach tá rud eicínt níos toirtiúla ná “spreagadh” i gceist.

 Tá gasúir ann a labhraíonns an dara teanga mar gheall air go labhraítear an teanga sin leo. Is fíor-mhinic áfach nach labhraíonn gasúir an teanga sin  cé go dtuigeann siad í.

 De ghnáth, níl an ghráin dearg ag an ngasúr ar an teanga, ach is fusa don ghasúr an teanga is láidre a úsáid. Is daoine an-phraicticiúla iad na gasúir óga. Má bhíonn siad ag iarraidh bhréagán an dreathár, tógann siad é—caithfear a mhúineadh dóibh go minic nach ceart bréagáin a thógáil ó ghasúir eile gan cead. Tá iompar teanga cosúil leis seo. Labhraíonn siad Béarla mar tá a gcuid Béarla níos láidre ná a gcuid Gaeilge agus is fusa cumarsáid a dhéanamh leis an teanga is láidre; beidh ort a mhúineadh do na gasúir gur cheart an Ghaeilge a labhairt.

Má iompaíonn gasúir ar an teanga is láidre an t-am ar fad, ní éireoidh an teanga is laige pioc níos láidre.

 Mar sin, caithfear iachall a chur ar an ngasúr an teanga is laige a labhairt. Ar ndóigh, sin é an fáth go bhfuil riail na Gaeilge ann ag neart coláistí samhraidh.

 Beidh ar chuile thuismitheoir smaoineamh faoin iachall ab fheiliúnaí dá ngasúir féin. Táthar ann nach nglacann riamh le habairt sa teanga láidir. Táthar ann a chumann cluichí a chaithfear a imirt i nGaeilge amháin. Táthar ann nach nglacann ach le Gaeilge i rith an dinnéir.

 Tiocfaidh feabhas ar Ghaeilge na ngasúr má chuireann tú á labhairt iad.

 Tá an feabhas feicthe a’m i mo theaghlach féin. Cé gurb iad focail Ghaeilge na chéad fhocail a bhí ag mo mhac is sine, ba léir th’éis cúig bliana go raibh a chuid Béarla labhartha i bhad níos fearr ná a Ghaeilge labhartha. Thuig sé an Ghaeilge gan stró áfach.

 Níorbh ionann í an dara leanbh—bhí claonadh láidir riamh aici leis an mBéarla. Thuig sí go leor Gaeilge, ach níor thuig sí a oiread lena dreatháir.

 Le feabhas a chur ar Ghaeilge na ngasúr, thosaigh muid i mbliana ag úsáid an chúrsa Séideán Sí. Déanann muid iarracht ar a laghad leathuair a chloig a chaitheamh ag labhairt as Gaeilge amháin. Má fhreagraíonn na gasúir i mBéarla, cabhraím leo an abairt a rá as Gaeilge. Tá feabhas mór tagtha ar a gcumas labhartha Gaeilge de bharr an chleachtaidh shimplí seo. Cé nach mbíonn siad ag spalpadh na Gaeilge ó dhubh go dubh, tá mé sásta go bhfuil siad ag sealbhú labhairt na Gaeilge ar bhealach i bhfad níos sásúla anois.

 Agus a gcumas i labhairt na teanga ag dul i méid, tá mé ag iarraidh orthu níos mó rudaí a rá liom as Gaeilge i rith an lae taobh amuigh den leathuair an chloig oifigiúil.

 Ghlacainn  i gcónaí le freagraí i mBéarla roimhe seo, agus ní bhíodh gá ag na leanaí an teanga a labhairt. Ach labhair mé an Ghaeilge riamh leo agus bhí tuiscint mhaith acu ar an teanga. Caithfear anois gá le labhairt na teanga a chruthú  i measc na ngasúr.

 Déanann cleachtadh máistreacht.

Advertisements

1 fhreagra amháin ar “Tuigeann siad, ach ní labhraíonn siad—cuid a dó

  1. Is é mo thaithí féin go bhfuil tábhacht le samplaí anseo – gasúir eile ag labhairt Gaeilge.

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s